راز و جرگلان

شهرستان راز و جرگلان شهرستانی در استان خراسان شمالی و به مرکزیت شهر راز است. بخش راز و جرگلان در سال ۱۳۹۲ به شهرستان تبدیل شد و پیش از آن بخشی از شهرستان بجنورد بود. این شهرستان شمالی‌ترین شهرستان استان خراسان شمالی و استان‌های خراسان است. 75 درصد از مردم راز و جرگلان را ترکمن‌ها تشکیل می‌دهند. از دیگر اقوام این شهرستان می‌توان به رازی‌ها، ترک‌ها، کردها و تات‌ها اشاره کرد. این شهرستان از سه بخش مرکزی راز، جرگلان و غلامان تشکیل شده است. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت راز و جرگلان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۹۲۱۰ نفر بوده‌است. این شهرستان از شمال با کشور ترکمنستان، از جنوب و غرب با شهرستان مانه و سملقان و استان گلستان و از شرق با شهرستان بجنورد هم‌مرز است. بخش وسيعی از شهرستان راز و جرگلان مناطق كوهستانی و دره‌های نه چندان عميق است. به طور كلی اين منطقه زمستان‌های سرد و مرطوب و تابستان‌های گرم و خشك دارد. حوضه‌هاي آبريز منطقه شامل رود سومبار، رود جرگلان و رود غلامان در شمال منطقه و حوضه آبريز رود تنگه تركمن در جنوب محدوده شهرستان است كه از نظر اقليمي تحت تأثير تودۀ هوايی دريای مازندران قرار دارد. رشته كوه كپه‌داغ و دره سومبار در شمال به عنوان مرزی طبيعی بين تركمنستان و شهرستان قرار گرفته و از جنوب به ارتفاعات شهرستان بجنورد و شهرستان مانه و سملقان محدود می‌شود.

مزیت‌های شهرستان راز و جرگلان

مزيت‌سنجی و اولويت‌بندی كسب‌وكارهای موجود در شهرستان راز و جرگلان توسط کارشناسان میدون انجام شده است.

طبق تحقیقات و گزارش میدون در هر رسته كسب‌وكارهای رايج به ترتيب اولويت به ترتیب زیر می‌باشد:

  1. دامداری
  2. زراعت
  3. باغداری
  4. صنایع دستی
  5. صنایع غذایی
  6. طیور
  7. صنایع تبدیلی
  8. شیلات
  9. خدمات
  10. صنعت

تیم تلنت سیتی در این مقاله کسب و کارهای رایج در کشاورزی، دامپروری، پرورش طیور و شیلات را بررسی می‌کند.

دامداری

به لحاظ قومیت، اکثر ساکنین شهرستان راز و جرگلان ترکمن هستند و این موضوع باعث شده تا به طور ذاتی علاقه به پرورش دام و دامداری داشته باشند. در حوزه دامداری می‌توان دام‌های سبک و سنگین را پرورش داد که اولویت انتخاب، برای اهالی دام‌های سبک هستند. پرورش گوسفند و بز گوشتی در حوزه پرورش دام سبک و گاو و پرواربندی گوساله در حیطه پرورش دام سنگین از مشاغلی هستند که همچنان در شهرستان رونق داشته و می‌توان آن را توسعه داد.

پرورش زنبور عسل

شهرستان راز و جرگلان به خاطر شرایط آب و هوایی مناسب و وجود گل و گیاه فراوان، مستعد پرورش زنبور عسل و تولید عسل است. پرورش زنبور عسل از مشاغلی است که می‌توان در آن سرمایه‌گذاری کرد و به سود خوبی دست یافت؛ اگرچه در حال حاضر نیز افرادی در این زمینه فعالیت می‌کنند.

پرورش کرم ابریشم

چند سالی است که پرورش کرم ابریشم در راز و جرگلان انجام می‌شود. وجود توتستان‌های فراوان و آگاهی مردم از کار نوغانداری زمینه را برای توسعه این کسب‌وکار فراهم کرده‌است. البته باتوجه واردات بی‌رویه ابریشم ممکن است برای فروش محصول مشکلاتی ایجاد شود؛ بنابراین قبل از راه‌اندازی این کسب‌وکار باید بازار آن را در نظر گرفت و در مورد خرید محصول و تبدیل به نخ ابریشم تحقیقاتی انجام داد.

پرورش اسب

پرورش اسب هم در این منطقه رونق خوبی دارد؛ به طوری‌ که خالص‌ترین اسب‌های ترکمن را در این منطقه می‌توان یافت و پرورش داد. شرایط اقلیمی و آب‌وهوایی شهرستان نیز برای نگهداری اسب مناسب است. از این رو علاقه‌مندان به این رشته می‌توانند در زمینه پرورش اسب ترکمن کار کنند.
لازم به ذکر است که سالانه مسابقات اسب سواری زیادی در مناطق ترکمن ‌نشین نظیر گنبد کاووس و روستاهای جرگلان انجام می‌شود که این امر نشان‌دهنده‌ی علاقه‌ی این ترکمن‌ها به اسب و سوارکاری است.

زراعت

بین دو حوزه زراعت و باغداری، سطح زیر کشت محصولات زراعی در شهرستان بیشتر است. در حال حاضر بیشتر، زراعت دیم انجام می‌شود وجود سد‌های سومبار و جرگلان می‌تواند تامین‌کننده آب مورد نیاز برای این بخش باشد و تولید را در این زمینه افزایش دهد ولی در حال حاضر با توجه به بارش‌های مطلوبی که انجام شد دیمی کاری مزیت بیشتری دارد. طبق آمار سازمان هواشناسی میانگین بارش در شهرستان راز و جرگلان از مابقی شهرستان‌های استان خراسان شمالی بیشتر بوده و این موضوع می تواند دیمی کاری را بهبود ببخشد.
از آنجایی که با حجم بالایی از واردات دانه‌های روغنی مواجه هستیم و سطح زیر کشت آن در کشور ما بسیار پایین است؛ بنابراین می توان در این زمینه اقداماتی انجام داد. کشت کلزا، کنجد و آفتابگردان از جمله دانه‌های روغنی هستند که در راز و جرگلان جواب داده است.

کلزا

کشت کلزا به دلیل مصرف کم آبی که دارد در بسیاری از مناطق قابلیت اجرایی شدن دارد. با افزایش سطح تولید می توان زمینه را برای فرآوری آن فراهم کرد.

کنجد

کنجد، هم به صورت خام و هم فرآوری‌شده مصرف بالایی دارد. با انجام فرآیندهایی که بر روی این محصول انجام می‌شود، می‌توان روغن، ارده و کنجد بوداده به دست آورد که در حوزه صنایع غذایی استفاده‌های فراوانی داشته و قیمت آن هم در بازار مناسب است. از این جهت می تواند سود خوبی را نصیب کشاورز کند.

آفتابگردن

آفتابگردان به دو شکل آجیلی و روغنی مورد استفاده قرار می گیرد و بسته به نیاز بازار می توان آن را کشت کرد. البته معمولا هر دو نوع آن در بازار قیمت خوبی دارند. در حال حاضر این محصول در مزارع شهرستان کشت شده و جواب داده ‌است.

زعفران

زعفران که به طلای سرخ معروف است، در منطقه‌ی خراسان به خوبی رشد می‌کند. با توجه به مصرف کم آبی که این محصول دارد و سازگاری با بیشتر منطقه، می توان آن را در مزارع شهرستان کشت کرد. این گیاه با ارزش، بازار فروش خوبی در ایران و سایر کشورها دارد و با دانش‌افزایی نسبت به آن، می‌توان بهره‌وری مناسبی نسبت به این ماده داشت.

ذرت علوفه‌ای و یونجه

رونق دامداری در این منطقه نیازمند آن است تا خوراک مناسب برای دام‌ها تامین شود. از این رو کاشت ذرت علوفه‌ای و یونجه به منظور خوراک دام می‌تواند در شهرستان گسترش بیابد. در حال حاضر این دو نوع علوفه در شهرستان کشت شده و نتیجه خوبی داشته است؛ به همین علت همچنان پیشنهاد توسعه آن داده می‌شود.

گندم و جو

کشت عدس، نخود، گندم و جو به صورت دیمی در شهرستان انجام می‌شود. در رابطه با گندم و جو به دلیل خرید تضمینی دولت از کشاورزان، نگرانی بابت فروش محصول وجود ندارد و شرایط منطقه هم برای کشت مساعد است. 

حبوبات

کشت حبوباتی چون نخود و عدس به خاطر قیمت مناسبی که در بازار دارند قابلیت توسعه دارند. از این رو می توان کشت آن‌ها را گسترش داد.

گیاهان دارویی

کشت گیاهان دارویی در منطقه به دلیل مصرف کم آب و شرایط مناسب آب و هوایی پیشنهاد می‌شود. امروزه افراد زیادی به استفاده از گیاهان دارویی متمایل شده‌اند و به همین دلیل می توان به چشم یک مزیت پرسود به این کشت نگریست. بدیهی است که با افزایش سطح تولید می‌توان در بحث فرآوری این گیاهان نیز ورود پیدا کرد.

باغداری

وجود آب‌وهوای مساعد و ارتفاع بالاتر از سطح دریا باعث شده تا کشت درختان میوه زیادی در این شهرستان دارای مزیت باشد. اگر چه این رسته بعد از زراعت قرار دارد اما تولیدات باغی نیز مرغوب و با کیفیت است.
در حال حاضر می‌توان باغات گردو، سیب، هلو، زردآلو، گلابی، گیلاس، به، انجیر، توت و شلیل را گسترش داد، چون در بخش‌های مختلف راز و جرگلان وجود داشته و کیفیت میوه‌های تولیدی بالاست.

پرورش گل محمدی

باغات پرورش گل محمدی به خاطر مصرف کم آب، در شهرستان قابلیت توسعه دارند. با افزایش حجم تولیدات، در رابطه با ایجاد صنایع تبدیلی و فرآوری آن نیز می توان برنامه‌ریزی کرد.

صیفی جات

کاشت صیفی جاتی نظیر خیار و گوجه نیز در شهرستان جواب داده ‌است. از آنجا که مصرف این محصولات در سبد غذایی اکثر خانواده‌ها قرار دارد؛ بنابراین برای فروش آن مشکلی وجود نخواهد داشت. از طرفی با افزایش سطح تولیدات زمینه برای فرآوری آن فراهم خواهد شد. 

طیور

پرورش مرغ بومی و تخمگذار اخیرا در شهرستان اجرا و حمایت شده ‌است که با توجه به استقبال خوب اهالی و قرار گرفتن این محصول در سبد مصرف روزانه، همچنان قابلیت توسعه و سرمایه‌گذاری دارد. این طرح می‌تواند در مقیاس کوچک و بزرگ سود خوبی را عاید فرد کند. پرورش مرغ بومی حتی به صورت خانگی و با تعداد قطعات کمتر نیز قابل اجرا است و از این جهت سرمایه زیادی نیاز ندارد.

شیلات

با توجه به وجود سد جرگلان و سومبار می توان پرورش ماهیان سردآبی را در روستاهای حاشیه سد اجرا نمود. کارشناسان در این زمینه پرورش ماهیان قزل‌آلا را پیشنهاد داده‌اند. این ماهی قیمت مناسبی در داخل و خارج از کشور داشته و می تواند سود خوبی به شخص برساند.

در این مقاله تلنت سیتی كسب‌ و كارهای رايج در رسته‌های کشاورزی، دامپروری، شیلات و پرورش طیور را مشخص کردیم. در مقاله بعدی کسب و کارهای رایج در رسته‌های صنایع و خدمات را بررسی و معرفی خواهیم نمود.

منبع: meidoun