داشتن شغل خوب و درامد مناسب دغدغه اکثر ما انسان‌هاست.  بارها شاهد این بوده‌ایم که در فضای مجازی و اینترنت به زندگی افراد پولدار همچون بیل‌گیتس غبطه بخوریم و مقایسه‌ای از میزان درآمد داشته باشیم.

چطور می‌شود فردی مثل استیو جابز این همه پول و ثروت داشته باشد؟! در دهه 70 میلادی که هنوز دنیا با کامپیوتر آشناییتی نداشت، استیو وزنیاک 20 ساله و استیو جابز 16 ساله که رفاقتشان را بر پایه هم‌فکری و رویای‌شان شکل  داده بودند تصور نمی‌کرند که در کمتر از 6 سال شرکت خود را تاسیس کنند. این دو شخص مسیر متفاوتی را برای  کسب درآمد به غیر از کارمندی در پیش گرفتند. در واقع مفهوم جدیدی از شغل در حال شکل گرفتن بود که امروزه استارتاپ نامیده می‌شود.

 استارتاپ اپل با تولید اولین نمونه‌های کامپیوتر اپل شروع به فعالیت کرد.برندی که امروزه عموم مردم با آن آشنا  هستند. استارتاپ های دیگری همچون گوگل در همان زمان در حال ظهور بودند که قدرتمندترین موتور جستجو به شمار می‌رود.بنابراین صاحبان این استارتاپ های بزرگ و جهانی ثروت بسیار هنگفتی به جیب می‌زنند و به همین دلیل افراد در سرتاسر دنیا به دنبال ایجاد استارتاپ خود هستند.اما یک استارتاپ چه مفهمومی می‌تواند داشته باشد؟

تعریف و درک مفهوم استارتاپ

تعاریف متعددی از استارتاپ وجود دارد چرا که با یک جستجوی ساده در اینترنت متوجه این گوناگونی خواهید شد. اما اشتباهاتی هم در بعضی تعاریف وجود دارد. نکته‌ی مشترک در همه‌ی آن‌ها این است که بر اساس یک ایده‌ی خلاقانه و جدید فعالیت آن‌ها آغاز می‌شود. این ایده‌ها بازار نیازمندی‌ها را هدف قرار می‌دهند و با ارائه‌ی یک محصول یا خدمات جدید و استفاده از تکنولوژی، خیلی سریع رشد پیدا می‌کنند.

بطور کلی استارت آپ به پروژه‌هایی گفته می‌شود که در جریان آن، یک ایده خام، به کمک تلاش و کوشش یک گروه به تولید یک محصول می‌انجامد و زمینه برای فروش آن محصول فراهم می‌شود.

استارت‌آپ یک سرمایه‌گذاری به شکل کارآفرینی است که طی آن یک شرکت نوپا ایده‌ی جدیدی برای کسب‌و‌کار ارائه می‌دهد.

استیو بلنک‌،‌پروفسور دانشگاه استنفورد می گوید:

«استارتاپ یک سازمان است که برای پیدا کردن یک مدل کسب‌و‌کار تکرارپذیر و مقیاس‌پذیر راه‌اندازی می‌شود.»

لازمه شکل گیری و رشد یک استارتاپ در نحوه حل یک مشکل یا کمبود می باشد. هر چقدر که یک مشکل و کمبودی به روش های بهتری از نظر راحتی کار، هزینه،در دسترس بودن و داشتن مزیت بیشتری برطرف شود این یعنی در مسیر درست قرار گرفته است و اگر شرایط تیمی محکم و قوی داشته باشند به زودی رشد خواهد کرد که نتجه آن جذب سرمایه گذاران خواهد بود.

حالا که با مفهوم استارتاپ آشنا شدیم اگر بخواهیم یک استارتاپ راه بندازیم باید چکار کنیم؟

مراحل راه اندازی استارتاپ

برای راه اندازی یک استارتاپ هم افراد با توجه به سلیقه شخصی ممکن است مراحل متفاوتی ذکر شود اما آنچه که مهم و اساسی هست را در این قسمت لیست کردیم.

1- ایده پردازی

مفهوم استارتاپ از ایده و فکر خلاقانه سرچشمه می‌گیرد. ایده ممکنه کاملا جدید و نوآورانه باشد و یا ممکنه برگرفته از یک مدل خارجی و داخلی باشد مانند اسنپ که برگرفته از مدل‌های خارجی است. همیشه قرار نیست ایده حتما یک کشف جدید باشد. ایده می‌تواند با کمی تغییر در مدل هایی که وجود دارد هم باشد!

هدف در ایده این است که یک نیازی رو برطرف کند در حالیکه ویژگی هایی چون راحت و در دسترس بودن و ارزان بودن را هم داشته باشد به طوری که مشتریان رو جذب کند.

در مسیر ایده پردازی از دو راه میشه ایده پردازی کرد:

الف) کشف فرصت: یعنی فرد باید به کمبودها و نیازهای اطراف خود دقت کند و راه حلی برای رفع نیاز پیدا کند.

ب) خلق فرصت: یعنی فرد به فکر ایجاد یک نیاز جدید باشد بطوری که جذاب هم باشد. برای مثال ایده سفر به کره مریخ به عنوان یک نیاز یا کمبود در جامعه وجود نداشت اما افرادی همچون ایلان ماسک این فرصت رو خلق کردند و به مرور در دل مردم نشست و طرفداران زیادی دارد.

همچنین18 تکنیک اساسی در ایده پردازیرا در تلنت سیتی بخوانید.

2- تحقیق و تعیین نقشه راه

کاغذ سفید یا تخته خود را بردارید و مسیر راه رسیدن به نقشه گنج خود را ترسیم کنید. در واقع  این کار مشخص میکنید میخواهید که از چه مسیری پیش بروید و به چه نقطه ای برسید... در این مرحله ذهن خود را باز بگذارید که به اهداف بزرگی برسد هر چند خیال پردازانه بنظر برسد!

بعد از اینکه هدف نهایی خود را مشخص کردید زمان آن رسیده است که اون مسیر کلی را به چندین بازه تقسیم کنید و هدف های کوتاه مدت و بلند مدت تعیین کنید. این کار چشم اندازی روشن از برنامه سفر شمارا نشان می‌دهد که میگوید در فلان تاریخ کجای مسیر باشید و چه هدفی دارید که حتما باید اونجا باشید.

 بعد از تعیین نقشه راه حالا باید تحقیق کنید...

داشتن ایده خام خیلی خوب و جذابه اما به همون اندازه و حتی بیشتر میتواندخطرناک هم باشد!!!

باید تحقیقات خیلی مهمی روی ایده خود داشته باشید که ببینید آیا مورد استقبال مشتریان قرار میگیرد یا نه؟

برای شروع میتوانید از افراد خانواده و دوستان و نزدیکان خود بخواهید که درباره ایده شما نظر بدهند و اگر ایراد و مشکلی بود برطرف کنید.(در عین حال حواستون باشه ایده شما لو نره...)

3- ثبت ایده و مالکیت

شاید ایده‌ای که دارید خیلی ارزشمند و مفید باشد پس در مرحله قبل که مشغول نظرسنجی راجب ایده خودتان هستید حتما از افراد قابل اعتماد استفاده کنید چرا که تا وقتی اون ایده رو ثبت نکردید هیچ گونه ادعای مالکیتی ندارید.پس در این مرحله باید به سراغ ثبت ایده خود بروید.

اگر ایده شما برگرفته از مدل‌های داخلی و یا بین المللی باشه،کار چندان سختی برای ثبت آن ندارید.

اما گاهی شاهد ایده های خیلی خلاقانه و جدید در سطح داخلی و حتی بین المللی هستیم که نمونه مشابهی وجود ندارد.

اگر ایده رو به راحتی در اختیار عموم قرار بدید در واقع ریسک سرقت ایده رو پذیرفتید و افرادی هم ممکنه باشند که امکانات لازم برای سریع رسیدن را در داشته باشند.

برای ثبت اختراع و ایده خود به پایگاه پایگاه اطلاع رسانی مرکز مالکیت معنوی به آدرس اینترنتی http://iripo.ssaa.ir بروید.

تمامی مراحل برای ثبت ایده و اختراع در این سایت آموزش داده شده است به راحتی میتوانید اقدام کنید.

4- تهیه نمونه اولیه

در مبحث استارتاپ ایده های مختلفی در قالب های گوناگونی ارائه می‌شوند و هر کدام مسیر مجزایی را طی می‌کند.

بعضی از این ایده ها مربوط به خدمات‌رسانی هستند و نیازی به نمونه محصول اولیه ندارد. برخی هم مربوط به  محصول آزمایشگاهی یا محصول فیزیکی هستند که اصلی ترین گروه برای تهیه نمونه اولیه هستند.

بنابراین در ابتدا باید مشخص کنید که ایده شما نیاز به محصول اولیه دارد یا خیر؟

توجه داشته باشید که:

- در کارهای خدماتی، نیازی به نمونه اولیه نیست اما تحقیقات خیلی ضروریه.

- در کارهای آزمایشگاهی، هم نمونه اولیه و هم تحقیقات بسیار ضروریه.

- در کارهای اینترنتی، تهیه نمونه اولیه راحت است ولی باید سریعا تهیه شود.

تولید نمونه اولیه حتما باید شامل تحقیقات گسترده در مورد نحوه بازاریابی و نیاز مشتریان باشد.

5- ارائه نمونه اولیه به جامعه هدف کوچک سپس بررسی و تحلیل بازار هدف

با توجه به این که ایده خود را ثبت مالکیت کرده اید حال با خیال راحت می‌توانید نمونه اولیه خود را به جامعه هدف خود ارائه دهید و از اجتماع خانواده و دوستان فراتر روید.

اصلا نیاز نیست که در همان ابتدا نمونه اولیه را به کل بازار ارائه دهید چرا که اول باید نقاط ضعف و قوت ایده خود را بسنجید. به عنوان مثال شما محصول X را ابتدا در محیط روستا یا منطقه خود ارائه دهید و ببینید که چه فیدبک‌هایی دریافت می‌کنید. آیا محصول شما نیاز مشتری را رفع کرده یا خیر؟ چند درصد رضایت دارند از محصول؟

می‌توانید فرم نظرسنجی هم در کنار محصول ارائه دهید که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • کیفیت محصول
  • قیمت مناسب محصول
  • ثبت پیشنهادات و انتقادات از افراد جامعه هدف
  • میزان تمایل افراد از استفاده محصول
  • نقاط صعف و قوت محصول
  • میزان احتمال موفقیت در بازار
  • میزان درصد رضایت

6- ثبت نهایی ایده و محصول

درسته که در مراحل قبل ایده خود را ثبت مالکیت کرده اید اما این ادعا نمی‌تواند شامل محصولات بدست آمده نیز باشد.

بنابراین در مراجع قانونی ایده و محصولات خود را به ثبت برسانید تا هیچ شخصی قادر به سرقت و تولید محصول شما نباشد.

مشابه ثبت اختراع در مراحل قبل با مراجعه به پایگاه اطلاع رسانی مرکز مالکیت معنوی اقدام به ثبت کنید تا از سرقت یا کپی شدن محصول خود جلوگیری کنید.

مفهوم استارت آپ با ریسک همراه است و باید نهایت تلاش خود را به کار بگیرید تا این ریسک‌ها را از بین ببرید.

7- جذب سرمایه گذار

از اساسی‌ترین چالش‌های مربوط به استارتاپ مبحث پیدا کردن سرمایه گذار هست. کسی که بتواند ریسک سرمایه گذاری بر روی یک ایده نو را قبول کند.

باید هنر جذب سرمایه گذار را بلد باشید و بتوانید او را قانع کنید. و به تمامی سوالات و ابهامات سرمایه گذار به بهترین شکل ممکن پاسخ دهید. اونجاست که سرمایه گذار تصمیم می‌گیرد که ریسک کند یا خیر...

تا اینجا با کلیات استارتاپ و مسیر آن آشنا شدیم که چطور از یک ایده خام به یک شرکت و محصول برسیم. اما آیا واقعا این مطالب به تنهایی کفایت می‌کند؟